Niet voor ieders zin

Aanvankelijk lijkt de film Perfect sense (David Mackenzie, 2011) een geijkt pad te bewandelen. Susan (Eva Green), epidemioloog, wordt bij een patiënt geroepen die vanuit het niets een verschrikkelijke huilbui kreeg en daarna zijn reuk verloor. Haar collega vertelt dat er meer gevallen bekend zijn, verspreid in de wereld, zonder enig verband. Maar na dit conventionele begin ontvouwt zich een film die zich weinig aantrekt van de verwachtingen en daarmee ook niet iedereen voor zich zal kunnen winnen.
Al bijna direct is duidelijk dat er geen genezing is of al komen. We zien Susan af en toe aan het werk in het laboratorium, waar ze wat prikt in een stel gekooide ratten, maar uit de spaarzame gesprekken met collega’s blijkt dat er geen enkele stap richting een oplossing wordt gemaakt. De enige progressie is van ‘geen paniek’ naar ‘misschien is het nu tijd voor paniek’. Naast Susan maken we kennis met Michael (Ewan McGregor), een chef-kok die werkt in een restaurant tegenover het huis van Susan. Ondanks hun reserves komen de twee bij elkaar en terwijl de ziekte steeds meer zintuigen afneemt, groeit hun liefde.

In de scènes waarin een nieuw symptoom zich doet gelden (na de reuk verdwijnt de smaak na een vreetbui, het gehoor na een woede-uitbarsting) trekt Mackenzie alle registers open. Slow-motion, close-ups, zware vioolmuziek en een gedragen voice-over gegoten in een montage van beelden uit verschillende plekken in de wereld. Maar tussen die sequenties is de film juist opvallend subtiel en vooral menselijk. Sleutel daarin is dat Mackenzie de relatie van Susan en Michael maar net genoeg diepte meegeeft. Het blijft betrekkelijk oppervlakkig en fysiek en toch begrijp je dat ze zich in het zicht van het einde aan elkaar vastklampen en geloof je oprecht dat ze elkaar nodig hebben. Zo laat Mackenzie altijd net genoeg ruimte voor frictie waardoor de soms naar simplisme neigende boodschap (we kunnen best zonder zintuigen, maar niet zonder liefde) toch ietwat ambigu blijft.

Er valt best wat op de film af te dingen. Er zijn inconsistenties en onlogische aspecten (waarom blijft iedereen er zo mooi uitzien?). Maar toch. Het werkt. Bij mij althans. Dat heeft deels te maken met de innemendheid van de hoofdrolspelers. Maar het heeft ook simpelweg te maken met de aard van de ziekte. Het idee dat je al je zintuigen een voor een verliest is een stuk voorstelbaarder en daardoor angstaanjagender dan een stel slijmerige, tentakelige ruimtewezens.

Maar het is de hoop die misschien nog wel meer raakt dan de wanhoop. Na elke mokerslag van een uitvallend zintuig volgt het oppakken van het normale leven. In de wetenschap dat het slechts een kwestie van tijd is voor het volgende zintuig het laat afweten. En het is die wetenschap die ook het einde zijn ambiguïteit meegeeft. Badend in het licht dient de duisternis zich aan.

Perfect sense (David Mackenzie, 2011)

Advertenties

One thought on “Niet voor ieders zin

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s