FILM Intense en lijfelijke film over kind van Nazi-ouders

Lore (Cate Shortland, 2012)‘Kind, je ruikt naar de dood’. Na haar doorbraakfilm Somersault (2004) maakte de Australische regisseur Cate Shortland opnieuw een film over een pubermeisje, de verwarring van volwassenwording en ontluikende seksualiteit. Maar dit keer is het decor van het verhaal een stuk gruwelijker. Lore, gebaseerd op het boek The Dark Room van de Britse schrijfster Rachel Seiffert, speelt zich af in het door de geallieerden opgedeelde Duitsland van vlak na de dood van Hitler. Een land dat niet langer van zichzelf is, met inwoners die proberen te vluchten voor hun eigen daden of die van hun ouders.

Zo ook de 14-jarige Lore (Saskia Rosendahl) die, wanneer haar SS-ouders door de geallieerden worden gearresteerd, de zorg voor haar zusje en drie broertjes op zich ziet vallen. Een veilig heenkomen lijkt het huis van hun oma in Hamburg, waar aan de muren plaatjes hangen van blauwe molens, maar om daar te komen zullen ze dwars door het Zwarte Woud moeten trekken. Zonder transport, zonder eten, maar met foute ouders. En zo gaan de vijf kinderen, die de zonden van hun ouders meedragen in het blonde haar en de blauwe ogen, te voet op weg door een land waar zij nu de vogelvrijen zijn.

Wanneer ze onderweg worden haltgehouden door een groep Amerikaanse soldaten worden ze te hulp geschoten door Thomas (Kai Malina), een Joodse jongen die is teruggekeerd uit Auschwitz, zo blijkt uit zijn papieren. Lore, opgevoed met een voor haar vanzelfsprekende haat voor Joden, laat zich helpen door de jongen maar wantrouwt hem diep. ‘Hij is een parasiet’, drukt ze haar jongere zusje op het hart. Maar Thomas zorgt voor eten en zijn papieren voor bescherming. En zijn man-zijn wakkert bij Lore gevoelens aan die zich niets aantrekken van haar overtuigingen.

Lore (Cate Shortland, 2012)Zo vindt in Lore continu een gevecht plaats tussen de zekerheden die ze vanuit huis heeft meegekregen en de tegenstrijdige gevoelens waar de realiteit haar mee confronteert. Het is razend knap dat de jonge hoofdrolspeelster Saskia Rosendahl dat verwarrende conflict zichtbaar en voelbaar weet te maken. Een uitkomst voor het conflict biedt de film niet en de tocht door het woud brengt geen loutering. Want ondanks dat Lore hulp krijgt van een Jood en sterke aanwijzingen krijgt over de gruweldaden van haar vader, probeert ze die twijfels ook weer te begraven en of haar overtuigingen aan het einde van de film fundamenteel zijn veranderd laat Shortland open.

Lore is een film verteld in bijna impressionistische beelden, met onrustige handheld camera’s en veel close-ups. Delicate details (het teder in zakdoeken wikkelen van een porseleinen hertje) worden afgewisseld met gruwelijke (een kapotgeschoten oogkas) en de kijker wordt nauwelijks de kans gegund een stap terug te zetten en het geheel te overzien. Het maakt dat de film soms bijna benauwt, maar vooral levert het een intense en bijna lijfelijke kijkervaring op.

Want bovenal is Lore een film over lichamen. De oorlog zien we in de dode lichamen die zijn achtergebleven en de uitwerking ervan op de nog levenden wordt getoond in een arm die tot bloedens toe wordt opengekrabd of lijm die blijft plakken aan vingers. En de tocht door het Zwarte Woud valt voor Lore samen met het ontluiken van seksuele gevoelens en het ontdekken van haar lichaam als seksueel instrument. De film opent met een scène waarin Lore in bad zit. In close-ups zien we haar lichaam, nog ongehavend; aan het einde van de film zit haar gezicht vol krassen en vullen blauwe plekken haar benen. Maar dat zijn slechts de uiterlijke inkervingen. Wat zal overblijven is een lichaam vol onzichtbare en onherstelbare breuklijnen. Een lichaam dat niet meer in staat is te dansen.

Advertenties

One thought on “FILM Intense en lijfelijke film over kind van Nazi-ouders

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s