FILM Wadjda

Bij het kijken naar Wadjda kun je er niet omheen dat dit de eerste speelfilm is van een vrouwelijke regisseur uit Saoedi-Arabië. Je bent je ervan bewust hoe lastig het geweest moet zijn in het land te filmen, acteurs te vinden en je kijkt dan ook met een wat vergevingsgezinder oog naar het soms amateuristische acteren. Dat betekent niet dat de film zonder die wetenschap niet overeind blijft. Want bovenal is Wadjda van Haifaa Al-Mansour een sterke film vol humor en hoop, die opvallend licht van toon is, maar de realiteit niet schuwt. En die is soms keihard. Vooral voor een meisje dat weet wat ze wil.

Wadjda (Haifaa Al-Mansour, 2012)Wat de tienjarige Wadjda wil is even simpel als onmogelijk: een fiets. Voornamelijk om haar beste vriend Abdullah te verslaan. Hij heeft wel een fiets. Maar hij is een jongen. En ondanks dat Wadjda uit een relatief liberaal gezin komt, met een moeder die haar voor de grap dreigt uit te huwelijken en haar met paars geveterde gympen naar de meisjesschool laat gaan; een meisje met een fiets gaat ook haar te ver. Uiteraard laat Wadjda zich daardoor niet uit het veld slaan en wanneer ze erachter komt dat ze bij een koranwedstrijd precies het benodigde bedrag kan winnen om een fiets te kopen, zet ze zich plotseling ijverig aan de koranstudie.

Waad Mohammed is ontzettend innemend in de titelrol. Ze is brutaal, maar ook dusdanig ontwapenend dat je meteen snapt waarom de man van de speelgoedwinkel vooral glimlacht als Wadjda van hem eist dat hij de groene fiets voor de deur aan niemand anders verkoopt dan haar. En  Reem Abdullah, als de moeder van Wadjda, met een man die slechts thuiskomt om te gamen om vervolgens weer buitenshuis op zoek te gaan naar een tweede vrouw, weet vooral in haar stille spel de tragiek van haar situatie goed over te brengen.

Wadjda (Haifaa Al-Mansour, 2012)Interessant is dat Al-Mansour ons niet zozeer onderdrukkende mannen laat zien; de mannen schitteren vooral in afwezigheid. In Wadjda zijn het de vrouwen die andere vrouwen onderdrukken. Vooral de directrice, die haar meisjesschool met strakke hand leidt. Twee oudere meisjes die stiekem tijdschriften lezen en hun teennagels lakken op het pleintje achter de school worden publiek te schande gezet ten overstaan van de overige leerlingen. En wanneer mannen in de buurt zijn dienen de meisjes stil te zijn en naar binnen te gaan. ‘De stem van een vrouw is haar naaktheid’, spreekt de directrice Wadjda toe, en dus moet ook die verhuld worden.

Tussen dat alles door laveert Wadjda met opgeheven hoofd. Ze is vastberaden en zet zich volledig in haar doel te bereiken. Dat dit betekent dat ze zich veel vromer moet voordoen dan ze is, is voor Wadjda niet de spagaat die het voor ons als kijker is. Want tegelijk is ze ook naïef. Die naïviteit maakt haar kwetsbaar, maar op momenten is het ook haar zegen. Dat Wadjda nu net een jongen uitdaagt voor een wedstrijdje fietsen heeft voor haar geen enkele implicatie, buiten dat ze hem de loef wil afsteken. En dan kun je aan het einde van de film toch eigenlijk slechts verzuchten dat het soms fijn zou zijn als we allemaal weer iets naïever waren.

Advertenties

One thought on “FILM Wadjda

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s